E-mail Print

21 Aug 2011:
Dr. Tinus van Zyl

« Terug na preke


Familiediens

21 Augustus 2011

Skriflesing: Handelinge 3:17-26

Bekering

Feitlik oral in die Bybel as daar gepraat word oor bekering, dan is dit gelowiges wat aangespreek word, nie ongelowiges nie. Dink maar aan Jesus se eerste woorde as Hy sy bediening in Galilea begin met die woorde: “Bekeer julle, want die koninkryk van die hemel het naby gekom.” Jesus praat hier met Israeliete, met mense wat in afwagting is vir die koninkryk van die hemel, die koninkryk van God, die koningsheerskappy van God, om deur middel van die Mesias, die Christus, die Koning, hulle te bevry van ander owerhede wat oor hulle lewens regeer.

Praat met Israel

As Jesus sy bediening begin en Hy sê: “Bekeer julle, want die koninkryk van die hemel het naby gekom”, en as Petrus die bediening van die kerk begin en hy sê hier in Handelinge 3: “Bekeer julle en kom tot inkeer. Dan sal God julle sondes uitwis,” dan is dit elke keer die Israeliete wat aangespreek word. Met ander woorde, gelowiges, mense wat weet van God, wat verstaan waaroor die koninkryk van God gaan. Dis mense wat glo in God en wat leef in die hoop dat die koninkryk van God oppad is.

Wat is bekering?

Dit laat ‘n mens nogal weer ‘n keer dink oor wat bekering is, wat dit beteken om tot inkeer te kom. Petrus gebruik hier twee woorde vir bekering: metanoeo – om jou denke te laat vernuwe; en epistrepho – om letterlik om te draai. Klaarblyklik is dit iets wat van gelowiges gevra word wanneer hulle gekonfronteer word met die koninkryk van God, die koningsheerskappy van God, en nie iets wat uitsluitlik gaan oor iemand wat tot geloof kom, soos wanneer ons in ons gebruikstaal sal sê: “Hy het tot bekering gekom” nie.

Onkunde

Petrus sê hier vir die Israeliete, wat weet van God, wat glo in God, wat weet van die koninkryk van God, wat elke dag hoop en wag dat God se koningsheerskappy hulle sal bevry, Petrus sê vir hulle dat hulle in onkunde gehandel het. Klaarblyklik is dit moontlik om te weet van al die dinge van God, om te glo in God, om te hoop op God se koninkryk, en om tog steeds in onkunde te handel. Klaarblyklik is dit moontlik dat gelowiges, wat al hierdie dinge weet en verstaan, glo en doen, nodig het om tot bekering te kom – metanoeo – om hulle denke te laat vernuwe; asook – epistrepho – om letterlik om te draai en anders te begin handel, om hul lewenswyse heeltemal om te draai in ‘n nuwe rigting.

Geloof en gehoorsaamheid

Die rede hoekom dit vir ons ‘n bietjie vreemd is, is omdat ons die fout maak om te dink dat geloof moontlik is sonder gehoorsaamheid. Erens met die Westerse manier van dink het die denkfout by ons ontstaan dat dit moontlik is om in Jesus te glo sonder om Jesus te gehoorsaam. Binne die eerste eeuse verstaan van geloof is dit egter heeltemal ontmoontlik dat jy kan glo in iemand, dat jy kan glo dat iemand dat Christus, die Here, die Koning is, sonder om jouself onder daardie Koning se gesag te plaas, sonder om daardie Here met jou hele lewe te gehoorsaam.

Logiese teenstrydigheid

Binne die eerste-eeuse denke is dit eenvoudig ‘n logiese teenstrydigheid. Geloof in Jesus = gehoorsaamheid aan Jesus. Geloof in Jesus = om Jesus se gesag as koning te aanvaar. Geloof in Jesus = om Jesus se Heerskappy oor jou lewe te erken. Indien jy nie jouself onder Jesus se gesag plaas en Hom in alles gehoorsaam nie, wel dan glo jy gewoon nie dat Hy die Here en Koning is nie, so eenvoudig soos dit. Geloof en gehoorsaamheid is twee kante van dieselfde realiteit, naamlik die erkenning van die Koningsheerskappy van Jesus.

Bekeer / Metaneo

Letterlik beteken die woord:
• Verander jou denke
• Verander van rigting
• Verander jou destinasie

Met die bewind van ‘n nuwe regering word soldate opgeroep om hulle te “bekeer”, m.a.w.:
• Verandering van lojaliteit
• ‘n Nuwe alliansie
• Onderwerping aan ‘n nuwe gesag

Met ander woorde:
• ‘n Totale heronriëntasie van jou hele lewe, ‘n herrangskikking van al jou prioriteite, in die lig van jou lojaliteit aan ‘n nuwe gesag, ‘n nuwe Heer
• Heroriëntasie
• ‘n Nuwe basis wat al jou aksies rig
• Die volg van ‘n ander weg
• Nuwe prioriteite
• Onderwerping aan ‘n nuwe leier
• ‘n Totale paradigma-skuif
• Aanvaarding van ‘n nuwe sosiale orde, wat die gemeenskap, kultuur en nasie in ‘n nuwe rigting stuur

Bekering in eerste-eeuse denke was nie ‘n:
• Privaat
• Innerlike
• Geestelike ervaring nie
Maar eerder:
• Nasionaal
• Polities
• Met reuse sosiale implikasies

Nie-religieuse, politiese, militêre konteks:
• Josephus, ‘n Joodse aristokraat en historikus, poog in 66 nC om ‘n groep politieke revolusionêres hulle swaarde en spiese te laat neerlê en ‘n nie-geweldadige opstand te lei:
• Hy sê: “Bekeer julle en glo in my.”
• Dieselfde woorde wat vir bekering en geloof in die Nuwe Testament gebruik word
• “Bekeer julle en glo in my” beteken prakties: “Volg my en gehoorsaam my.”

Gehoorsaam

Petrus haal die profete aan wat gesê het, dat wanneer die Messias kom, moet hulle Hom gehoorsaam in alles wat Hy vir hulle sal sê. Petrus gee ‘n bekerings-preek vir hierdie gelowiges, want voordat hulle nie Jesus se Heerskappy oor hul lewe erken nie; voordat hulle nie die Koning gehoorsaam in alles wat Hy vir hulle sê nie, handel hulle nog in onkunde, is hulle geloof in God en hulle hoop op God se koninkryk leeg en inhoudloos.

Gehoorsaaamheid aan ‘n persoon

Dis belangrik dat ons nie hier ‘n fout maak en dink dat dit gaan oor gehoorsaamheid aan ‘n wet nie. As jy ‘n wet gehoorsaam, het jy nie geloof nodig nie. Jy kan die wette van die land gehoorsaam – uit vrees of plig of verantwoordelikheid – sonder om die gesag en leiding van die president te erken.

Gehoorsaam Jesus

Dit gaan hier gehoorsaamheid aan Jesus. Geloof in Jesus. Om te leef onder Jesus se gesag, onder sy koningsheerskappy, om Hom te glo en te vertrou, om Hom te volg en te gehoorsaam, om na Hom te luister en leiding te aanvaar.

Hoe kan ons Jesus gehoorsaam?

Maar hoe kan ons Jesus gehoorsaam in alles wat Hy vir ons sê? Hy is in die hemel! Hy is nie hier nie. Wel, dis nie heeltemal waar nie. Jesus is hier, want die hemel is hier. Jesus is naby, want die hemel is naby. Maar steeds kan ons Hom nie fisies sien en hoor en so daarom letterlik volg en gehoorsaam nie. As ons sê dat ons nie net ‘n wet wil gehoorsaam nie, maar vir Jesus self, hoe werk dit, terwyl Jesus in die hemel is?

Heilige Gees

Die Heilige Gees stel ons instaat om Jesus te hoor en te gehoorsaam. Hoe doen die Heilige Gees dit?

Nie deur wilsbesluit nie

Die Heilige Gees doen dit nie deur ons te bring tot ‘n wilsbesluit nie. Ja, dit ook. Om ‘n wilsbelsuit te neem is ook belangrik. Maar die probleem is, ons kan vandag die wilsbesluit neem om die Here te gehoorsaam en alles, en more kan ons weer iets anders besluit. Ons wil laat ons in die steek.

Geen oproep tot bekering

Daarom, al is hierdie preek ‘n bekeringspreek, gaan ek niemand vanoggend oproep tot ‘n wilsbelsuit nie. Ek gaan nie ‘n appel op jou wil maak om op te staan, of vorentoe te kom, en sodoende die wilsbesluit te maak om die Here in alles te gehoorsaam nie, want more of oormore besluit jou wil weer iets anders. Dan moet ons volgende week weer ‘n bekeringspreek hou, en die week daarna weer ‘n bekeringspreek. Ons sal elke Sondag ‘n bekeringspreek moet hou, as gehoorsaamheid afhang van ‘n wilsbesluit, want ons wil is wild. Ons kan vandag een ding besluit, en more iets anders.

Die Heilige Gees werk om draaie

Die Heilige Gees is deeglik bewus daarvan dat ons wil ‘n wil van sy eie het, en daarom werk die Heilige Gees om draaie. Die Heilige Gees leer ons wil om gehoorsaam te raak aan die Heerskappy van Jesus, soos wat jy ‘n wilde dier gehoorsaamheid leer, met allerhande metodes, wat om ‘n draai werk.

1. Vernuwe jou denke

Die eerste metode van die Heilige Gees is die vernuwing van ons denke. Romeine 12:2 sê: “Laat God julle verander die vernuwing van julle denke.” Daaraan gee ons baie aandag in ons prediking, maar dit gebeur ook wanneer jy self besig is met die Woord, in jou eie stiltetyd, of saam met jou gesin of kleingroep.

Lectio divina – om vir ‘n week lank dieselfde teks te lees en regtig toe te laat dat die teks insink en jou gedagtes te begin vernuwe, help ons baie hiermee. Om net een keer ‘n teks of ‘n preek te hoor, verander gewoonlik nog nie ons denke nie. Maar as ons oor en oor na ‘n teks luister, ons dink herhaaldelik daaroor na, dan begin die teks laterhand ons denke vernuwe, sodat ons anders begin dink, sodat ons anders na die wêreld begin kyk, sodat ons anders begin reageer op die dinge wat met ons gebeur – omdat ons denke verander en vernuwe is.

2. Dissiplines

Die tweede metode wat Heilige Gees gebruik, is die geestelike dissiplines. Dit is uit-en-uit ‘n indirekte manier van werk, want die geestelike dissiplines is nie ‘n direkte, kosmetiese verandering van jou gedrag nie. Die geestelike dissiplines vorm en vernuwe jou karakter op so ‘n wyse dat jou ‘n nuwe mens word, dat jy al hoe meer word soos wat jy reeds is in Christus, en dan eers begin jou gedrag en optrede verander.

Die geestelike dissiplines werk nie aan die vrugte van die boom nie, maar aan die wortels van die boom. Die vrugte kom eers later, as ‘n indirekte gevolg op die gesonde wortels.

Bv. Wat op dees aarde het afsondering en stilte, Bybellees en gebed, vas en aanbidding, studie en teksvers memorisering, gasvryheid en diens, te make met die vrug van Gees: liefde, vrugde, vrede, geduld, vriendelikheid, goedhartigheid, nederigheid en selfbeheersing? Op die oog af: niks! Maar dit is hoe die Heilige Gees werk. Nie direkte appel op ons wilskrag nie. Maar deur die indirekte vorming van ons karakter deur geestelike dissiplines.

3. Gemeenskap

Derdens bring die Heilige Gees ons tot gehoorsaamheid deur die gemeenskap van gelowiges – die kerk. Dit Gees gebruik die gemeenskap op twee maniere.

3.1 Verantwoordbaarheid

Die gemeenskap van gelowiges hou ons verantwoordbaar teenoor mekaar. Ons help mekaar met die inoefening van ons geestelike dissiplines. Dis baie moeiliker om op jou eie tyd te maak om Bybel te lees en te bid, as om Bybel te lees en te bid op ‘n afgespreekte tyd saam met ander gelowiges. Ons hou mekaar verantwoordbaar en so help ons mekaar.

3.2 Nuwe situasie

Maar die gemeenskap van gelowiges het ook ‘n ander effek, deurdat dit ons in ‘n nuwe situasie plaas waarin gehoorsaamheid net soveel makliker is. As die alkoholverslaafde aanhou om met dieselfde vriende by dieselfde plekke te kuier, gaan dit soveel moeiliker wees om sober te bly, as wat hy ins geloofsgemeenskap geplaas word wat op ander plekke en ander manier saam kuier, waar alkohol nie vir hom versoeking is nie.

Oproep tot bekering

So hier is my oproep tot bekering, om tot inkeer te kom:

1. Hou op om in onkunde te handel, en laat die Heilige Gees jou denke vernuwe deur daagliks sy Woord te lees, te oordink, selfs te memoriseer.
2. Draai om van huidige lewenswandel en begin leef aan die hand van nuwe dissiplines, geestelike dissiplines, soos afsondering en stilte, gebed, daaglikse nadenke, waardeur die Heilige Gees jou karakter kan vernuwe.
3. Keer terug na die geloofsgemeenskap – die eredienste, die kleingroep, huisgodsdiens – waarbinne dit soveel makliker is om ‘n nuwe lewe te lei, want ons hou mekaar vernatwoordbaar en ons doen dit saam.

Bekeer julle, want die koninkryk van die hemel is nie ver nie, maar hier by om ons. Draai om, want Jesus is Koning en Hy regeer. Keer terug, en gehoorsaam Jesus in alles wat jy doen.

Dan sal God julle sonde uitwis, en vir julle tye van verkwikking gee. God sal julle nuut maak. Amen.